Được coi là dược liệu, hạt tiêu đen bị đưa vào “luồng vàng” thuộc nhóm xuất khẩu có điều kiện

Thu hoạch hồ tiêu ở Việt Nam. Ảnh: Mekong Trails.

Thay vì nằm trong “luồng xanh” được miễn kiểm tra hàng hóa của hải quan như trước, thì thời gian gần đây hạt tiêu đen bị đưa vào “luồng vàng”, là diện cần kiểm tra chi tiết hồ sơ thông quan hải quan.

Theo báo cáo của một số doanh nghiệp về Hiệp hội xuất khẩu Hồ tiêu Việt Nam (VPA) cho biết gần đây, tỷ lệ tờ khai “luồng vàng” chỉ khoảng 8% nhưng thời gian gần đã tăng đến 60% và tập trung chủ yếu ở mặt hàng tiêu đen. Điều này đã gia tăng áp lực chi phí cho doanh nghiệp và tiềm ẩn rủi ro phơi nhiễm Covid-19 trong quá trình đi lại để xử lí thông quan tờ khai.

Do vậy, ngày 12/07/2021, VPA gởi công văn số 31/CV-VPA đến Tổng Cục Hải quan (TCHQ) về việc một số doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu phản ánh phân luồng tờ khai kiểm tra đối với mặt hàng tiêu đen xuất khẩu.

Trả lời từ TCHQ qua công văn ngày 21/7/2021, mặt hàng hồ tiêu hiện nằm trong danh mục hàng xuất khẩu có điều kiện, việc cơ quan hải quan phải thực hiện phân luồng kiểm tra là theo quy định của Bộ Y tế.

Trường hợp xác định doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu là dược liệu không dùng cho mục đích làm thuốc theo điều 2 Thông tư số 03/2021 của Bộ Y tế thì cơ quan Hải quan thực hiện thông quan trên hệ thống, đảm bảo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Tại thông tư số 48/2018/TT-BYT, của Bộ Y tế có quy định mặt hàng hạt tiêu mã HS 0904.11.20 thuộc danh mục dược liệu xuất khẩu nhập khẩu. Tuy nhiên vào ngày 4/3/2021, Bộ Y tế đã ban hành thông tư số 03/2021/TT-BYT loại bỏ một số mặt hàng trong đó có hạt tiêu ra khỏi danh mục.

Nhưng nghịch lý là tại điều 3 của thông tư này vẫn quy định: “Trường hợp hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo thông tư này được sử dụng với mục đích làm thuốc và nguyên liệu làm thuốc thì thực hiện theo các quy định của văn bản quy phạm pháp luật về dược”.

Chính vì vậy, hồ tiêu vẫn thuộc nhóm hàng xuất khẩu có điều kiện và cơ quan hải quan phải phân luồng kiểm tra theo văn bản chuyên ngành y tế.

Vẫn theo TCHQ, trong trường hợp xác định mặt hàng hạt tiêu đen xuất khẩu hiện nay là một loại hàng hóa nông sản xuất khẩu thông thường, chủ yếu được dùng làm gia vị trong chế biến thực phẩm tại thị trường nhập khẩu, và không sử dụng cho mục đích là dược liệu, thì cơ quan hải quan sẽ thực hiện thông quan trên hệ thống.

Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội VPA cho biết, trước đây các doanh nghiệp xuất khẩu tiêu cũng gặp khó khi mở tờ khai hải quan do bị xếp vào luồng kiểm tra của hải quan. Khi đó, Hiệp hội phản ảnh về việc hạt tiêu xuất khẩu bị xem là dược liệu là không phù hợp và đề nghị loại ra khỏi danh mục quản lý, Bộ Y tế và cơ quan hải quan cũng đã đồng ý với đề nghị của VPA, mặc dù vẫn còn nhưng tỷ lệ rất thấp khoảng 8%.

Tuy nhiên, thời gian gần đây các doanh nghiệp xuất khẩu tiêu lại phản ánh về Hiệp hội về việc hạt tiêu đen xuất khẩu vẫn bị xem là dược liệu và tỷ lệ tờ khai hải quan trong luồng vàng đã tăng cao, nên vào ngày 12/7, VPA đã làm tiếp văn bản gửi TCHQ và được trả lời như trên.

Hiệp hội nhận thấy như vậy là không hợp lý nên tiếp tục làm công văn gửi lại Bộ Y tế và các bộ, ngành liên quan đề nghị tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hồ tiêu, nhất là trong giai đoạn xuất khẩu hồ tiêu gặp khó khăn do khan hiếm container, cước phí vận chuyển tăng mạnh, và dịch bệnh vẫn còn diễn biến phức tạp như hiện nay.

Theo thống kê của VPA, tỉ lệ mặt hàng hạt tiêu đen mã HS 0904.11.20 xuất khẩu chiếm đến 80% trên tổng số lượng xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam, các mặt hàng còn lại bao gồm: Tiêu đen xay, tiêu trắng, tiêu trắng xay, tiêu ngâm giấm,….được các doanh nghiệp xuất khẩu theo dạng tiêu hạt.

Do vậy, VPA kính đề nghị Bộ Y tế xem xét loại bỏ mặt hàng hạt tiêu đen mã HS 0904.11.20 ra khỏi danh mục xuất khẩu có điều kiện và không thuộc đối tượng quản lý rủi ro trong việc phân luồng kiểm tra của hải quan nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu Hồ tiêu.

“Trong 6 tháng đầu năm nay, khối lượng hạt tiêu xuất khẩu đạt hơn 154 ngàn tấn, giảm 7,5% nhưng kim ngạch đạt gần 500 triệu USD, tăng đến 40% so với cùng kỳ năm ngoái. Tôi nghĩ,  khi xuất khẩu có nhiều khó khăn như hiện nay, chúng ta cần tạo điều kiện và hỗ trợ để doanh nghiệp cảm thấy có động lực để đẩy mạnh xuất khẩu”, ông Hải nhấn mạnh.

Theo CSDN