Có mặt hàng nông sản đạt giá xuất khẩu tăng tới 1,8 lần so với cuối năm 2020

Trong khi khối lượng giảm nhẹ thì kim ngạch xuất khẩu hạt tiêu lại tăng rất mạnh, trên 47%. Nguyên do, giá tiêu xuất khẩu đã và đang lên cao, tăng tới 1,85 lần so với cuối năm 2020.

Những ngày giữa tháng 9, giá hạt tiêu đen tại thị trường nội địa tăng từ 2,0 – 2,7% so với ngày 30/8/2021, lên mức 76.000 – 80.000 đồng/kg. Giá hạt tiêu trắng ở mức 119.000 đồng/kg, tăng 2.000 đồng/kg (tương đương mức tăng 1,7%) so với cuối tháng 8/2021 và tăng mạnh so với 67.000 đồng/kg cùng kỳ năm 2020.

Bên mua sẵn sàng ký hợp đồng giá cao

Theo số liệu thống kê mới nhất từ Tổng cục Hải quan, xuất khẩu hạt tiêu của Việt Nam nửa đầu tháng 9/2021 đạt 6.359 tấn, trị giá 25,727 triệu USD. Cộng dồn cuối kỳ báo cáo, xuất khẩu tiêu đạt 204.005 tấn, trị giá 683,047 triệu USD, so với cùng kỳ giảm 0,29% về lượng nhưng tăng đến 47,03% về trị giá.

Tháng 8/2021, giá xuất khẩu bình quân hạt tiêu của Việt Nam đạt mức 3.769 USD/tấn, tăng 4,4% so với tháng 7/2021 và tăng 50,7% so với tháng 8/2020.

Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam cho biết, dù hiện nay tình hình logistics rất “phập phù” và các hàng nông sản xuất khẩu đều bị ảnh hưởng nhưng vẫn có những mặt hàng nông sản xuất khẩu tăng mạnh như cà phê và hạt tiêu.

Xuất khẩu hồ tiêu trong các tháng đầu năm tăng mạnh về giá trị chủ yếu là do yếu tố cung cầu. Khi cầu tăng thì các nhà cung cấp cần phải đáp ứng nên giá thành có như thế nào thì bên mua cũng phải chấp nhận.

“2014 là năm cực thịnh của hồ tiêu Việt Nam, giá xuất khẩu xoay quanh mức 10.000 USD/tấn, còn giá nội địa trên dưới 230.000 đồng/kg. Khi đó không chỉ nông dân Việt Nam mà nông dân tại các nước có diện tích trồng hồ tiêu lớn như Brazil, Indonesia, Campuchia đều mở rộng diện tích, nơi nào có thể trồng cây tiêu được thì họ trồng.

Đến năm 2017, diện tích trồng tiêu mới bắt đầu thu hoạch, nguồn cung tăng mạnh trong khi nhu cầu có hạn kéo giá tiêu xuất khẩu xuống thấp. Đến cuối năm 2020 giá hồ tiêu xuất khẩu của Việt Nam đã chạm đáy khoảng trên 2.000 USD/tấn, giá tiêu nội địa khoảng 40.000 đồng/kg. Từ tháng 3/2021 giá hồ tiêu bắt đầu khởi sắc cho đến nay và đang xuất khẩu quanh mức 3.700 USD/ tấn”, ông Hải chia sẻ.

Ông Nguyễn Nam Hải dự báo giá tiêu xuất khẩu sẽ còn tốt đến cuối năm, nhưng kỳ vọng sẽ tăng như thời gian trước là rất khó.

Có hai điều kiện để giá hồ tiêu năm 2021 tăng lên.

Thứ nhất, năm 2020 Việt Nam cũng như một số nước sản xuất hồ tiêu lớn như Brazil, Indonesia và Ấn Độ bị ảnh hưởng của biến đổi khí hậu nên sản lượng của năm 2021 giảm mạnh.

Thứ hai, khi nguồn cung giảm, xuất khẩu hồ tiêu trong điều kiện dịch bệnh cộng chi phí logictics tăng cao và các chi phí khác đều tăng, cùng với sản xuất của doanh nghiệp bị trì trệ do áp dụng hình thức sản xuất “3 tại chỗ” hay “1 cung đường 2 điểm đến” ảnh hưởng đến năng suất, sản lượng xuất khẩu cũng như tiến độ giao hàng của doanh nghiệp.

Nhu cầu tăng nhưng cung ứng hàng hóa không kịp thời cũng tạo điều kiện khiến bên mua phải đẩy giá mua lên.

Ví dụ bên mua cần hàng trong tháng 7 mà bên bán không chịu ký hợp đồng giao hàng trong tháng này do thiếu container, sản xuất đình đốn…, càng thiếu hàng bên mua lại tăng giá lên để kích thích bên bán.

Tín hiệu vui nhưng chưa bền vững

Theo Cục Xuất nhập khẩu (XNK) – Bộ Công Thương, giãn cách xã hội tại một số tỉnh, thành phố phía Nam đang dần được nới lỏng, doanh nghiệp tăng thu mua hạt tiêu để sản xuất hàng xuất khẩu, giá tiếp tục tăng lên mức cao. Dự báo xuất khẩu hạt tiêu của Việt Nam trong thời gian tới sẽ khả quan hơn do giá hạt tiêu thế giới tiếp tục tăng vì nhu cầu nhập khẩu hạt tiêu và nhiều loại gia vị, hương liệu khác của thế giới đang tăng, trong khi một số nguồn cung giảm lượng xuất khẩu do những bất cập gây ra từ đại dịch COVID-19 và chi phí logistics tăng vọt.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp xuất khẩu gia vị và hương liệu của Việt Nam đang ngày càng đáp ứng tốt hơn các yêu cầu, đòi hỏi khắt khe của các đối tác nước ngoài. Để có ưu thế cạnh tranh trên thị trường gia vị và hương liệu trên thế giới, sau khi Việt Nam kiểm soát được tình hình dịch bệnh COVID-19, các địa phương và doanh nghiệp cần có kế hoạch khôi phục sản xuất.

Theo một số chuyên gia, hồ tiêu của Việt Nam chiếm hơn 40% về sản lượng và gần 60% về thị phần xuất khẩu hồ tiêu toàn cầu. Trong đó, có đến 95% khối lượng hạt tiêu của Việt Nam dùng cho xuất khẩu, còn lại 5% tiêu thụ ở thị trường trong nước.

Hồ tiêu của Việt Nam đã xuất khẩu đến 105 nước và vùng lãnh thổ với kim ngạch xuất khẩu đạt cao nhất năm 2016 với 1.429,2 triệu USD, sau đó giảm dần vào các năm 2017, 2018, 2019 và năm 2020 chỉ đạt 660,6 triệu USD trong khi lượng xuất khẩu đạt cao nhất với 285,3 nghìn tấn.

Giá hồ tiêu đạt cao điểm vào năm 2014 và đến năm 2016 đạt trung bình 8.000-9.500USD/tấn. Từ sau năm 2016, giá hồ tiêu liên tục lao dốc nên người trồng hạn chế hoặc không chăm sóc, không phòng trừ sâu bệnh, hệ quả là năng suất, chất lượng kém, hiệu quả thấp.

Đến năm 2019-2020, trung bình mỗi tấn hồ tiêu xuất khẩu chỉ thu về 2.300 USD. Với mức giá này, những hộ trồng hồ tiêu gặp rất nhiều khó khăn, thua lỗ, mất khả năng trả nợ các khoản tín dụng đã vay để đầu tư trồng hồ tiêu.

Trong những tháng đầu năm 2021, giá hồ tiêu trong nước và giá xuất khẩu liên tục tăng. Hồ tiêu đang dần khởi sắc sau một thời gian dài rớt giá. Đây là tín hiệu đáng mừng cho ngành hồ tiêu nói chung và nông dân sản xuất hồ tiêu nói riêng. Tuy Việt Nam đứng số 1 thế giới về sản xuất hồ tiêu nhưng còn nhiều bất ổn, chưa bền vững khi nhìn lại cả một quá trình.

Theo NSDN