Các nước EU biểu quyết việc cấm hoạt chất Chlorpyrifos và Chlorpyrifos-methyl

dieu gi se xay ra neu ban an hat tieu moi ngay hinh 6

Theo phản hồi của Cơ quan an toàn thực phẩm châu Âu, nêu rõ rằng thuốc BVTV có chứa chlorpyrifos không đáp ứng các tiêu chí phê duyệt áp dụng cho sức khỏe con người sau một số lo ngại thông qua bằng chứng về dịch tễ học liên quan đến kết quả thần kinh phát triển ở trẻ nhỏ và không có giá trị tham chiếu độc tính, các nước EU đã bỏ phiếu cấm hoàn toàn thuốc BVTV có chứa hoạt chất chlorpyrifos trên thị trường châu Âu. Điều này được tiến hành thông qua cuộc họp của ủy ban thường trực về thực vật, động vật, thực phẩm và thức ăn chăn nuôi (SCOPAFF) vào ngày 6/12/2019.

Ngay sau cuộc họp, Ủy ban Liên minh châu Âu đã gửi tài liệu thông báo đến Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào ngày 12/12/2019, sau đó được WTO lưu thông báo số G/SPS/N/EU/360. Thông báo của WTO với nội dung về dự thảo quy định của Ủy ban (EU) sửa đổi Phụ lục II và V thành Quy định (EC) theo số 396/2005 của Nghị viện châu Âu và của Hội đồng liên quan (MRL) đối với hoạt chất chlorpyrifos và chlorpyrifos-methyl. Dự thảo là đề xuất của EU về việc giảm mức MRL đối với hoạt chất chlorpyrifos và chlorpyrifos-methyl có trên tất cả các sản phẩm.

Sau khi bỏ phiếu cấm chlorpyrifos và gửi thông báo tới WTO, Ủy ban Liên minh châu Âu đã  ban hành Quy định thực thi số EU 2020/17 và EU 2020/18 và được đăng lên tạp chí chính thức của Liên minh châu Âu ngày 13/1/2020 về việc quy định cấm hoạt chất chlorpyrifos thông qua các nội dung sau:

Điều 1: Không gia hạn sử dụng 2 hoạt chất chlorpyrifos-methyl (và chlorpyrifos)

Điều 2: Sửa đổi Quy chế thực hiện (EU) số 540/2011

Phần A của Phụ lục về Quy định thực hiện (EU) số 540/2011, hàng 112, về chlorpyrifos-methyl, (và hàng 111, trên chlorpyrifos) đã bị xóa bỏ.

Điều 3: Các quốc gia thành viên phải thu hồi sản phẩm có chứa hoạt chất chlorpyrifos-methyl (và chlorpyrifos) hạn chót ngày 16/2/2020.

Điều 4: Theo Điều 46 của Quy định (EC) số 1107/2009, bất kỳ sự ân hạn nào được cấp bởi quốc gia thành viên hạn chót ngày 16/04/2020.

Điều 5: Quy định này sẽ có hiệu lực sau 3 ngày kể từ ngày được công bố trên Tạp chí chính thức của Liên minh châu Âu.

Quy định này bắt buộc và áp dụng trực tiếp tại tất cả các quốc gia thành viên.

Phản ứng của ngành công nghiệp gia vị

Đáp lại động thái của EU về việc cấm sử dụng hoạt chất chlorpyrifos và chlorpyrifos-methyl, ngành công nghiệp gia vị đã phản ứng mạnh mẽ khi đây là ngành tạo ra sinh kế cho nông dân ở nhiều nước đang phát triển. Do đó, việc hạ mức MRLs đối với chlorpyrifos và chlorpyrifos-methyl của Liên minh châu Âu, vốn là thị trường lớn nhất trên thế giới, sẽ gây ra mất mát lớn trong chuỗi cung ứng công nghiệp gia vị toàn cầu.

Hiệp hội Hồ tiêu quốc tế (IPC) với tư cách là đại diện của thành viên là các nước sản xuất Hồ tiêu đã phối hợp với Chính phủ và ngành công nghiệp gia vị về vấn đề này. IPC đã gửi thư cho Ủy viên châu Âu về an toàn thực phẩm và sức khỏe vào ngày 17/01/2020 yêu cầu thời gian chuyển tiếp dài hơn để các nước thành viên IPC tuân thủ quy định mới. Ngoài thư IPC, quốc gia thành viên của IPC là Malaysia và Việt Nam gởi công văn vào tháng 1/2020 yêu cầu EU xem xét lại việc áp dụng MRL mới và xem xét kéo dài thời gian chuyển tiếp khả thi hơn. IPC cũng đã liên kết với ngành công nghiệp như Hiệp hội Gia vị châu Âu (ESA), Tổ chức thương mại gia vị quốc tế (IOSTA), Hiệp hội thương mại gia vị Mỹ (ASTA) và các tổ chức có liên quan khác để nêu lên ý kiến đầy đủ đến WTO.

Hiệp hội gia vị châu Âu (ESA) với hơn 400 thành viên là công ty có trụ sở tại châu Âu trong ngành gia vị, với tư cách là đại diện của ngành chế biến gia vị ở châu Âu đã trao đổi với Ủy ban châu Âu vào ngày 7/2/2020 và yêu cầu thời gian chuyển tiếp thích hợp là 2 năm cho đến khi MRL mới có hiệu lực cũng như miễn thu hồi các sản phẩm đã được sản xuất và hiện đang lưu thông trên thị trường.

Hiệp hội thương mại gia vị quốc tế (IOSTA) cũng đưa ra yêu cầu tương tự như ESA, đại diện của ngành gia vị toàn cầu bao gồm hiệp hội thương mại của các khu vực đang phát triển và các nước nhập khẩu, gửi công văn ngày 10/2/2020 đến Ủy ban Châu Âu. IOSTA yêu cầu: miễn thu Hồi cho các sản phẩm hiện có trên thị trường; thời gian chuyển tiếp hợp lý hơn cho đến năm 2023 và việc thành lập MRL dựa trên tính khả thi kỹ thuật, có tính đến những thách thức không tránh khỏi trong chuỗi cung ứng và sự tồn tại của môi trường có hóa chất.

Điều gì xảy ra tiếp theo đối với Chlorpyrifos và Chlorpyrifos-methyl ở Châu Âu

Với Quy định của Ủy ban EU theo số EU 2020/17 và EU 2020/18 bắt đầu có hiệu lực vào ngày 16/01/2020, các nước châu Âu đã phải thu hồi thuốc BVTV có chứa chlorpyrifos và chlorpyrifos-methyl vào ngày 16/02 2020 với thời gian ân hạn cho phép đến ngày 16/04/2020.

Ủy ban Thường vụ về Thực vật, Động vật, Thực phẩm và thức ăn gia súc liên quan tới dư lượng họp vào ngày 17-18/02/2020, trao đổi quan điểm và ý kiến của Ủy ban về dự thảo Quy định của EU về việc sửa đổi Phụ lục II và V thành Quy định (EC) số 396/2005 của Nghị viện châu Âu và Hội đồng liên quan đến mức dư lượng tối đa đối với chlorpyrifos và chlorpyrifos-methyl có trong sản phẩm. Sau khi thông qua Dự thảo Quy định của Ủy ban đã nêu ở trên, mức dư lượng tối đa của tất cả các sản phẩm có chứa hoạt chất chlorpyrifos và chlorpyrifos-methyl sẽ giảm xuống 0,01 mg/kg và sẽ có hiệu lực vào tháng 10/2020.

Với MRL mới có hiệu lực vào tháng 10/2020, các bên liên quan ngành nông nghiệp bao gồm cả ngành công nghiệp gia vị sẽ có biến cố đáng kể. Đối với chu kỳ trồng trọt trong ngành gia vị, việc thu hoạch, xuất khẩu và thương mại mất ít nhất 3 năm, nông dân sẽ không chỉ mất một công cụ quan trọng trong việc quản lý côn trùng gây hại, làm giảm năng suất, mà còn không thể xuất khẩu sản phẩm có chứa dư lượng sang EU, trong trường hợp xấu nhất viễn cảnh này sẽ kéo dài trong 2-3 năm nếu xem xét đến chu kỳ của ngành công nghiệp. Hơn nữa, liên quan đến Hồ tiêu, các MRL mới sẽ giáng một đòn mạnh vào xu hướng giảm giá tiêu đang diễn ra do nông dân phải bắt đầu tìm thuốc trừ sâu sinh học khác để thay thế chlorpyrifos với chi phí cao hơn nhiều để giữ sản lượng sản xuất.

Thương mại sẽ bị ảnh hưởng lớn, vì thời gian chuyển tiếp quá ngắn đối với thuốc BVTV được sử dụng rộng rãi này, đồng nghĩa với việc tất cả các sản phẩm đã được sản xuất cũng như trên kệ hàng không đáp ứng yêu cầu MRL mới và cần phải tiêu hủy. Do đó, gây lãng phí tài chính nghiêm trọng đến ngành thương mại Hồ tiêu.

Hơn nữa, với việc triển khai các MRL mới vào tháng 10/2020, điều đó gây ra sự gián đoạn đáng kể nguồn cung gia vị cho các nước châu Âu về Hồ tiêu nói riêng của hầu hết các nước sản xuất Hồ tiêu như Indonesia, Việt Nam và Brazil, nơi cung cấp Hồ tiêu cho hầu hết các quốc gia nhập khẩu Hồ tiêu của Châu Âu, trong khi hiện tại chlorpyrifos và chlorpyrifos-methyl vẫn được phép sử dụng trong ngành nông nghiệp tại các quốc gia sản xuất này. Với viễn cảnh các lô hàng bị từ chối nhập vào EU do dư lượng chlorpyrifos, sự khan hiếm lượng Hồ tiêu dự trữ ở các nước châu Âu sắp xảy ra.

Quý Hội viên có thể tham khảo thêm tại đường link: https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/approval_active_substances/chlorpyrifos_chlorpyrifos-methyl_en