Biên bản cuộc họp Ban chấp hành Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam Quý 3 năm 2017

• Địa điểm: Tại Văn phòng Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam.
• Thời gian: 8h30 ngày 29/09/2017

Thành phần được mời tham dự: toàn bộ 16 thành viên Ban chấp hành
Có mặt: 14/16
1. Ông Nguyễn Nam Hải        – Chủ tịch
2. Bà Nguyễn Mai Oanh         – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký
3. Ông Phan Minh Thông       – Phó Chủ tịch
4. Ông Vũ Văn Hải                 – Ủy viên – Trưởng Ban Kiểm tra
5. Ông Hà Huy Thắng            – Ủy viên
6. Ông Lê Đức Huy                – Ủy viên vắng mặt ủy quyền cán bộ thay thế
7. Bà Vương Ngọc Bích         – Ủy viên vắng mặt ủy quyền cán bộ thay thế
8. Ông Nguyễn Đức Thụ        – Ủy viên
9. Bà Nguyễn Thị Ngọc Dung – Ủy viên
10. Ông Đinh Hoàng Minh      – Ủy viên
11. Ông Nguyễn Văn Thiệt     – Ủy viên
12. Ông Bùi Chí Bửu              – Ủy viên
13. Ông Đinh Xuân Thu          – Ủy viên
14. Ông Nguyễn Tấn Hiên      – Ủy viên
Vắng mặt: 2/16

1. Ông Trịnh Ngọc Minh          – Ủy viên
2. Ông Ngô Xuân Nam            – Ủy viên

Chủ trì: Ông Nguyễn Nam Hải – Chủ tịch
Thư ký: Ông Phạm Xuân An – Chuyên viên Văn phòng

Diễn biến cuộc họp: Cuộc họp bắt đầu lúc 8:30 ngày 

Chủ tịch Nguyễn Nam Hải trình bày mục đích buổi họp, nhấn mạnh đây là buổi họp đầu tiên của Ban chấp hành Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam nhiệm kỳ VI (2017 – 2020) (sau khi đã họp Ban thường vụ vào ngày 25/09/2017). Ông Hải nhận định về tình hình chuẩn bị và tổ chức đại hội nhiệm kỳ vừa qua trong đó nhìn chung hầu hết các ý kiến đều đánh giá cao và cho rằng đại hội nhiệm kỳ VI 2017 – 2020 đã được tổ chức khá chu đáo, đáp ứng các điều kiện quy định của Bộ nội vụ và đã thành công tốt đẹp. Trong chương trình làm việc chủ tịch cũng đề nghị BCH sau đó góp ý kiến đối với chọn thêm thành viên BCH cho đủ số lượng đã được đại hội thông qua theo như điều lệ.

I. Bà Nguyễn Mai Oanh – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội trình bày nội dung dự thảo báo cáo với các nội dung chính như sau:

1. Báo cáo dự thảo Đánh giá về tình hình sản xuất, xuất khẩu Hồ tiêu quý III và dự báo quý IV 2017;

2. Báo cáo về tình hình Hoạt động của Hiệp hội Quý III/2017 và công tác trọng tâm quý IV năm 2017.

Báo cáo tổng kết quý III/2017

Sau khi nghe trình bày và thảo luận chi tiết về các nội dung được báo cáo. Chủ tịch Nguyễn Nam Hải thông báo các vấn đề trọng tâm cần xin ý kiến ban chấp hành cho ý kiến bao gồm sản xuất, chế biến và xuất khẩu. Các thành viên BCH dự họp đã cho ý kiến thảo luận như sau:

1. Về đánh giá tình hình hoạt động sản xuất và các hoạt động trọng tâm của Hiệp hội:

Đối với vấn đề sản xuất ông Nguyễn Nam Hải cho biết:

– Căn cứ theo báo cáo Bộ NN & PTNT cho thấy diện tích tăng quá nóng, đặc biệt trong giai đoạn 2014, 2015, 2016. Về vấn đề sản xuất đề nghị các thành viên BCH đặc biệt cần quan tâm cho ý kiến đối với sản lượng và số lượng xuất khẩu báo cáo IPC vì liên quan trực tiếp đến khoản đóng góp thường niên cho IPC.

– Về việc sử dụng thuốc BVTV không đúng quy định, chỉ dẫn thì hiện nay theo như báo cáo đã có những chuyển biến theo hướng tốt hơn đó là sau khi được khuyến cáo rất nhiều từ các địa phượng và các Ban ngành chức năng (Cục bảo vệ thực vật, trung tâm khuyến nông) thì nay nhận thức của nông dân trong việc sử dụng thuốc đã được nâng cao, người dân có ý thức tuân thủ các quy định về chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm khi canh tác, thu hoạch cũng như bảo quản. Đồng thời đó thì việc kiểm soát của các đơn vị chức năng có thẩm quyền của Bộ NN&PTNT cũng đã được thực hiện gắt gao hơn cũng như động thái từ phía Bộ NN & PTNT trong việc kiểm soát đối với thuốc BVTV được lưu thông trên thị trường.

– Vấn đề sản xuất Hồ tiêu bền vững với mô hình phối hợp giữa nông dân và doanh nghiệp để xây dựng vùng sản xuất tại các vùng trồng tiêu hiện nay còn rất yếu, chiếm tỉ lệ rất nhỏ bé của ngành.

* Ý kiến của ông Đinh Xuân Thu, Ủy viên:

– Về diện tích canh tác tại huyện Đăk Song, tỉnh Đak Nông tăng rất mạnh đặc biệt trong 2015, tuy nhiên do tình hình thời tiết hiện nay diễn biến bất lợi gây mất mùa rất nên sản lượng nhìn chung sẽ không thay đổi, tương đương với các năm trước. Diện tích tăng đột biến trong giai đoạn 2015 – 2016 nên theo như dự báo từ 2018 trở đi khi diện tích tăng mới cho thu hoạch thì sản lượng có thể sẽ có thể rất lớn, gây áp lực lên thị trường.

– Về tình hình sản xuất Hồ tiêu hữu cơ bền vững, Hồ tiêu sạch hiện ở Đăk Song đã có chuyển biến rất lớn, đã thành lập được hơn 5 hợp tác xã. Tuy vậy nhìn chung kỹ thuật canh tác bền vững chưa được phổ biến rộng và chưa có quy chuẩn, chủ yếu mang tính tự phát và chỉ có một số ít hợp tác xã được tiếp cận.

– Đặc biệt ông cũng nhấn mạnh về tình hình canh tác Hồ tiêu của nước láng giềng Việt Nam là Campuchia đã có sự phát triển rất mạnh, đặc biệt là nông dân trồng Hồ tiêu của Campuchia có rất nhiều nông dân có tiềm lực tài chính rất mạnh với rất nhiều vườn tiêu có diện tích từ vài chục đến cả trăm hecta. Đặc biệt do tình hình thời tiết có sự tương đồng với Việt Nam nên có thể giá cả sụt giảm trong thời gian vừa qua là do tác động từ nguồn cung của Campuchia chứ không hẳn hoàn toàn là do sản lượng Việt Nam tăng mạnh.

Từ thực trạng đó ông Thu cho rằng Hiệp hội nên có các biện pháp tháo gỡ khó khăn như:

– Kiến nghị về việc xây dựng quy chuẩn về phương pháp canh tác để phổ biến rộng khắp cho nông dân.

– Kiến nghị cơ quan chức năng có biện pháp định hướng đa dạng cơ cấu cây trồng, đa dạng nguồn thu để trong trường hợp sụp đổ giá thì thu nhập của nông dân sẽ không bị ảnh hưởng nhiều, từ đó tăng sức chịu đựng cũng như khả năng cạnh tranh của Hồ tiêu Việt Nam về lâu dài và đảm bảo duy trì nguồn cung cho thị trường.

– Nên có sự khảo sát đánh giá đúng về năng lực sản xuất của Campuchia từ đó có biện pháp ứng phó.

* Ý kiến của ông Lê Văn Thiệt, Cục phó Cục BVTV, Bộ NN&PTNT, Ủy viên

– Qua các cuộc khảo sát tại các vùng trồng trên cả nước cũng như khu vực miền Đông nam bộ thì nhận thấy trình độ canh tác của nông dân đã được nâng cao hơn nhiều, có kiến thức nhất định trong việc áp dụng khoa học vào trồng trọt cho nên tình hình sâu bệnh diễn biến không quá phức tạp, tuy nhiên cũng như các nhận xét khác thì nhận thấy diện tích canh tác thật sự vượt rất nhiều so với quy hoạch của Bộ NN&PTNT không chỉ riêng đối với cây Hồ tiêu mà còn cả ở các loại cây trồng khác, do đó cần xem lại quy hoạch và chủ yếu nên quy hoạch dựa trên định hướng, khuyến khích nông dân trồng các loại cây phù hợp để không dẫn đến khủng hoảng nguồn cung do mặc dù là quy hoạch nhưng thật sự việc trồng cây gì hoàn toàn do người dân tự quyết định, các bộ ngành không thể can thiệp.

– Về vấn đề sử dụng thuốc BVTV thì cục BVTV đã có chương trình thực hiện khảo sát về điều tra tình hình, tập quán canh tác trong nông dân, lấy mẫu kiểm định tồn dư thuốc trong sản phẩm và thực hiện lấy mẫu ở cả trong nông dân cũng như ở doanh nghiệp. Chương trình được dự kiến thực hiện trong 2 năm 2017 – 2018 tại 6 tỉnh bao gồm 3 tỉnh miền Đông nam bộ và 3 tỉnh Tây Nguyên trồng tiêu trọng điểm. Hiện đã thực hiện xong ở 3 tỉnh Tây Nguyên và đã có những kết quả ban đầu, đối với 3 tỉnh miền đông nam bộ sẽ thực hiện tiếp trong năm tới. Bước đầu kiểm định cho thấy các sản phẩm có tồn dư thuốc BVTV (trừ sâu, trừ bệnh) kể cả đối với các mẫu lấy trực tiếp tại vườn nông dân (mặc dù trước đó nông dân khẳng định hoàn toàn không sử dụng?). Đây là kết quả sơ bộ trước mắt, khi tiến hành xong toàn bộ thì cục sẽ có báo cáo đánh giá cụ thể từ đó hy vọng có thể xác định chính xác vấn đề tồn dư thuốc BVTV là bắt đầu ở đâu và thuộc khâu nào từ đó có biện pháp giải quyết triệt để.

– Dư lượng thuốc BVTV có tồn dư trong sản phẩm nông nghiệp xảy ra không chỉ ở trong Hồ tiêu mà còn ở các sản phẩm khác. Hiện nay Bộ NN&PTNT cũng đã giao cục phối hợp các Hiệp hội để thực hiện phổ biến thêm các quy định của các thị trường nhập khẩu. Ngoài ra Bộ cũng đã giao cục thực hiện việc cấp mã số vùng trồng, cục cũng đã phối hợp với hiệp hội lương thực, hiệp hội rau quả thực hiện việc xây dựng vùng trồng và hiện nay việc xuất khẩu sản phẩm của các doanh nghiệp cũng đã bước đầu ổn định và đáp ứng yêu cầu. Từ đó qua hội nghị Hồ tiêu được tổ chức tháng 6 vừa qua thì thứ trưởng Doanh cũng đã có phân công cụ thể cục phối hợp hiệp hội Hồ tiêu trong việc liên kết xây dựng vùng trồng nhằm phục vụ xuất khẩu, trong đó có mô hình liên kết nông dân của công ty Olam thực hiện tại Đồng Nai đã cho kết quả rất tốt.

* Ý kiến của ông Đinh Xuân Thu phản hồi lại với ông Thiệt:

Theo quan sát tại địa bản của mình, ông Thu cho biết và kiến nghị cục nên kiểm tra giám sát đối với hoạt động của các đại lý thuốc bảo vệ thực vật. Vì đặc thù của các đại lý thuốc BVTV đôi khi cũng lại là các đại lý thu mua, nông sản thu mua được thường được các đại lý bảo quản gần với các nơi cũng là kho thuốc nên rất dễ xảy ra tình trạng nhiễm bẩn, đây cũng có thể là một phần của vấn đề tồn dư thuốc bảo vệ thực vật trong sản phẩm nông nghiệp. Ông Thiệt cũng tiếp nhận ý kiến này và cho biết thêm các quy định của pháp luật đã có đầy đủ nên hướng sắp tới là cục sẽ tăng cường kiểm tra giám sát đối với các đối tượng này.

* Ông Phan Minh Thông, Phó Chủ tịch Hiệp hội cho biết về tình hình thị trường xuất khẩu cũng như thu mua nội địa của các doanh nghiệp Việt Nam:

Sản lượng Hồ tiêu Việt Nam thực sự không nhiều như dự báo trước đó hay như thông tin cung cấp trên các phương tiện thông tin đại chúng cũng như báo cáo của các công ty nước ngoài. Mặc dù Việt Nam nhập khẩu rất nhiều từ Campuchia và đã được giao hàng theo các hợp đồng kỳ hạn đã ký trước đó với Indonesia. Hai nguồn này đã cung cấp lượng rất lớn cho thị trường Việt Nam. Tuy nhiên việc mua hàng trên thị trường nội địa hoàn toàn không phải dễ dàng cho thấy áp lực bán ra trên thị trường không nhiều.

– Về giá cả sụt giảm có thể lý do là từ thị trường Brazil được mùa khi có 2 đợt thu hoạch chính là các tháng 5-6-7, 8-9-10. Các ưu thế của Hồ tiêu Brazil là sản lượng hiện tại rất lớn khi tăng đến hơn 20.000 – 30.000 so với vụ trước, giá cả của Hồ tiêu Brazil rất cạnh tranh đã gây áp lực rất lớn lên thị trường, khả năng giao hàng rất nhanh kể cả số lượng nhiều và do vấn đề chất lượng nên hiện nay Hồ tiêu Brazil đã được tiêu thụ rất nhiều ở các thị trường. Cho nên mặc dù độ cay của Hồ tiêu Brazil không bằng của Việt Nam nhưng bù lại không có quá nhiều vấn đề về dư lượng, giá cả hiện tại lại hấp dẫn hơn cho nên khả năng để mua hàng của Việt Nam với giá cao hơn sẽ khó xảy ra.

– Quan điểm về thị trường của ông Thông đó là không hoàn toàn lạc quan cũng như không quá bi quan do về tình hình chung thì Việt Nam vẫn là nước cung cấp chính của thị trường toàn cầu. Giá cả sẽ không thể cao được như các năm trước nhưng hy vọng sẽ không quá thấp, đồng thời ý kiến đối với nông dân đã tạm dừng mở rộng diện tích cũng là một tín hiệu mới đáng mừng cho thị trường đặc biệt là ngành tiêu Việt Nam.

* Ý kiến của Chủ tịch Nguyễn Nam Hải cho biết thêm về thị trường mặc dù thời gian qua có nhiều sự cạnh tranh thì Việt Nam cũng đã duy trì được khối lượng xuất khẩu, kim ngạch không sụt giảm quá mạnh thậm chí khối lượng có phần tăng thì một phần là do doanh nghiệp Việt Nam đã đẩy mạnh đươc khâu chế biến các sản phẩm giá trị cao khi năng lực hiện tại có thể đáp ứng được hầu hết các nhu cầu của các doanh nghiệp nhập khẩu.

* Ý kiến của Ông Vũ Văn Hải: lưu ý các báo cáo của văn phòng hiệp hội cần đưa thêm tình hình của Ấn Độ vì mặc dù tiêu thụ phần lớn trong nội địa nhưng sản lượng của Ấn Độ cũng rất lớn, cho nên cũng có ảnh hưởng nhất định đối với thị trường. Ngoài ra cũng đồng ý với quan điểm của ông Phan Minh Thông thì ông Hải cho biết hiện tại giá cả của Brazil rất thấp và khả năng giao hành rất nhanh. Các thị trường nhập khẩu hiện tại đã bắt đầu nhập hàng từ Brazil rất nhiều mặc dù trước đó không mua nhiều của Brazil.

Tuy vậy đồng ý với ý kiến của chủ tịch Nam Hải về khả năng chế biến khi Brazil cũng không phải là nước có khả năng mạnh về chế biến nên về phân khúc chế biến Việt Nam vẫn có nhiều cơ hội.

Về vấn đề giữ vững ưu thế cũng như giành thị phần thị trường thì ông Vũ Văn Hải cho biết ưu tiên hàng đầu là giải quyết vấn đề chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm để đảm bảo sản phẩm Hồ tiêu sạch là phổ biến trên thị trường Việt Nam. Các thị trường nhập khẩu ngày càng quan tâm hơn đến sự an toàn thực phẩm và có rào cản chất lượng ngày càng cao hơn nên về tất yếu chúng ta phải cải thiện để phù hợp và phát triển được. Về khả năng chế biến của doanh nghiệp Việt Nam thì ông cho biết do để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao nên các doanh nghiệp đã có đầu tư rất nhiều, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm từ đó phần nào đã theo kịp xu hướng của thị trường.

Cho ý kiến thêm đối với chương trình xúc tiến thương mại sắp tới ông Hải nhận định thị trường Nam Phi cũng là thị trường lớn tuy vậy tiêu thụ của Việt Nam còn yếu nên điểm đến cũng là phù hợp. Tuy vậy cần xem xét giới hạn, chọn lọc đối tượng được hỗ trợ, cần đảm bảo các đối tượng tham dự và được hỗ trợ có tính tập trung, thật sự cần thiết và có tác dụng thực sự hỗ trợ xuất khẩu của đơn vị tham gia để tránh gây lãng phí nguồn lực hỗ trợ của chính phủ. Ông Hải cho biết doanh nghiệp mình có kinh phí xúc tiến riêng và thực sự lâu nay không đi cùng hiệp hội nên góp ý kiến để hiệp hội xem xét chứ không vì mục đích riêng tận dụng nguồn quỹ hỗ trợ.

* Ý kiến của Ông Bùi Chí Bửu góp ý thêm: Mặc dù Hồ tiêu của Việt Nam có vấn đề về chất lượng, về lâu dài vẫn cần tiếp tục cải thiện để nâng cao lên nhưng nên xét các yếu tố khách quan đó là do sản lượng của Việt Nam rất lớn nên khả năng xảy ra tồn dư cũng đương nhiên phải cao hơn các thị trường khác. Hồ tiêu Việt Nam có khả năng cạnh tranh mạnh nên đôi khi các ý kiến của các nhà nhập khẩu không hẳn là hoàn toàn đúng mà đôi khi mang mục đích chính là nhằm hạ thấp uy tín của Hồ tiêu Việt Nam.

Cần chú ý tính toán để cân đối sự phát triển nguồn cung tương đương nhu cầu vì thực sự nhu cầu toàn cầu hàng năm về cơ bản vẫn luôn luôn tăng với một tỉ lệ nhất định trong khi khả năng để canh tác mở rộng diện tích quy mô lớn không phải là hoàn toàn dễ dàng đặc biệt là đối với nhiều nước sản xuất khác (do phụ thuộc nhiều vấn đề thời tiết, sâu bệnh, đất đai phù hợp canh tác), có thể nói đây cũng là một lợi thế riêng của ngành Hồ tiêu. Ngoài ra vấn đề chi phí sản xuất của Hồ tiêu Việt Nam hiện tại cũng rất lớn sẽ ảnh hưởng khả năng cạnh tranh của Việt Nam cho nên kiến nghị tìm giải pháp phù hợp để giảm chi phí.

* Ý kiến nhận xét của ông Nguyễn Đức Thụ:

Năm 2017 là năm có nhiều biến động và khó khăn đặc biệt là đối với đối tượng trung gian thu mua do ôm hàng. Ngay cả các doanh nghiệp cũng không thể dự đoán được sự biến chuyển của thị trường đến vậy. Khó khăn chung khác là khách hàng nước ngoài có nhiều thủ đoạn để đẩy phần thiệt cho doanh nghiệp Việt Nam tuy nhiên nhìn chung doanh nghiệp Việt Nam do đã được tôi luyện nên vẫn có thể ứng phó.

Về cách nhìn đối với thị trường là thị trường không có nhiều điểm sáng do tình hình sản lượng hiện tại tăng quá cao. Tuy vậy nhận định thị trường sẽ luôn tăng trưởng với tỉ lệ nhất định, nhất là tình hình nhập khẩu của các thị trường vẫn luôn có sự tích cực, đặc biệt là thị trường lớn kề bên là Trung Quốc.

Ngoài ra ông cũng kiến nghị Hiệp hội nên có biện pháp để hỗ trợ doanh nghiệp khắc phục khó khăn trong việc kiểm dịch thực vật đối với hàng xuất khẩu. Về vấn để này bà Nguyễn Mai Oanh phản hồi cho biết hiệp hội đã làm việc với Cục BVTV và được cho biết đối với các doanh nghiệp đã có hệ thống vận hành đủ tiêu chuẩn thì cục sẽ chỉ kiểm tra một vài lần trong năm chứ không phải đưa vào diện kiểm tra thường xuyên. Hiệp hội đã lập danh sách, doanh nghiệp nộp Hồ sơ chứng minh năng lực gửi Trung tâm Kiểm dịch TV vùng 2/ Cục BVTV xem xét. Và hiện nay tình hình các DN phản ánh đã khá thông thoáng. Trong trường hợp doanh nghiệp bị kiểm tra có sai phạm thì Hiệp hội phải có trách nhiệm liên quan, do vậy đề nghị các DN làm ăn uy tin cần nêu cao trách nhiệm kiểm soát kiểm dịch thực vật của mình.

III. Góp ý chuẩn bị báo cáo gửi IPC

Về sản lượng của Việt Nam trong 2017 BCH thống nhất với con số báo cáo của Việt Nam sẽ vào khoảng 190.000 tấn, trong đó thực sự VN xuất chỉ 150.000 tấn, số nhập khẩu để tái xuất vào khoảng 40.000 tấn. Diện tích canh tác khoảng 105.000 hecta, diện tích cho thu hoạch khoảng 70.000 ha.

IV. Ban chấp hành xem xét Hồ sơ xin gia nhập Hiệp hội và thống nhất thông qua việc kết nạp hội viên mới đối với 5 công ty xin gia nhập Hiệp hội bao gồm:

1. Công ty Cổ phần Intimex Bình Dương
2. Công ty TNHH Hưng Phát Việt
3. Công ty TNHH Thương mại Việt Nam Ra Thế Giới
4. Công ty TNHH Buhler Asia Việt Nam
5. Công ty Cổ phần Agrotex Việt Nam

IV. Các nội dung khác    

Đối với việc bầu bổ sung thành viên BCH đa số cho rằng cần để sau để có thời gian xem xét thêm từ đó có lựa chọn phù hợp nhất đối với một trong 3 đại diện có số phiếu bằng nhau trong lần bỏ phiếu tại đại hội. Tiêu chí để lựa chọn là căn cứ trên thành tích, tâm huyết, đóng góp cho ngành nói chung, hiệp hội nói riêng.

Ban chấp hành gặp gỡ với đại diện phòng thương mại Ba Lan – Việt Nam, tại cuộc gặp này đại diện phòng thương mại đã giới thiệu về thị trường Ba Lan, các cơ hội và thách thức qua đó đề xuất mong muốn được tiếp xúc làm việc với các doanh nghiệp Việt Nam. Các doanh nghiệp Việt Nam nếu muốn có thể thông qua hiệp hội làm cầu nối để tìm hiểu thông tin về nhu cầu, cách thức thâm nhập thị trường.

Tổ chức Đoàn khảo sát tình hình Hồ tiêu tại Việt Nam và Campuchia. Giao cho văn phòng Hiệp hội lập kế hoạch và dự kiến thời gian và lịch trình.

Cuộc họp quý III/2017 của Ban chấp hành kết thúc lúc 11h cùng ngày và toàn bộ thành viên tham dự đã thống nhất với nội dung Biên bản.